Nghiên cứu Khoa học
Ứng dụngXử lý ảnh trong thiết kế hệ thống điều khiển đèn giao thông thông minh
Tên đề tài: Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xử lý ảnh trong thiết kế hệ thống điều khiển đèn giao thông thông minh.
1.1. Lý do chọn đề tài
Thực trạng ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP.HCM).
Sự hạn chế của hệ thống đèn giao thông truyền thống (chu kỳ cố định, gây lãng phí thời gian khi đường vắng hoặc ùn ứ khi đường đông).
Tiềm năng của AI và Computer Vision trong việc tối ưu hóa hạ tầng giao thông.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
Xây dựng thuật toán nhận diện và phân loại phương tiện giao thông (xe máy, ô tô, xe tải...) từ Camera.
Thiết kế thuật toán ước tính mật độ giao thông theo thời gian thực.
Đề xuất mô hình điều khiển đèn tín hiệu thích nghi (Adaptive Traffic Control).
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Các mô hình Deep Learning (YOLO, SSD...), kỹ thuật xử lý ảnh và bo mạch điều khiển (Raspberry Pi, Jetson Nano...).
Phạm vi: Thử nghiệm trên mô hình mô phỏng hoặc tại một nút giao thông cụ thể qua video quay sẵn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập và gắn nhãn dữ liệu (Data Labeling).
Phương pháp thực nghiệm (Training model và đánh giá độ chính xác).
2.1. Tổng quan về xử lý ảnh và Computer Vision
Các khái niệm cơ bản: Tiền xử lý ảnh, trích xuất đặc trưng.
Thư viện hỗ trợ: OpenCV.
2.2. Trí tuệ nhân tạo và Deep Learning
Giới thiệu về mạng nơ-ron tích chập (CNN).
Tìm hiểu thuật toán Object Detection (Ưu tiên chọn YOLOv8 hoặc YOLOv10 vì tốc độ xử lý nhanh phù hợp thời gian thực).
2.3. Hệ thống điều khiển đèn giao thông
Nguyên lý hoạt động của các bộ điều khiển đèn giao thông hiện nay.
Các giải pháp giao thông thông minh trên thế giới.
3.1. Sơ đồ khối hệ thống
Khối thu thập dữ liệu (Camera).
Khối xử lý trung tâm (AI Module).
Khối điều khiển và hiển thị (Microcontroller & Traffic Lights).
3.2. Xây dựng tập dữ liệu (Dataset)
Thu thập hình ảnh giao thông tại Việt Nam (đặc thù nhiều xe máy).
Gán nhãn dữ liệu (Bounding box).
3.3. Thuật toán xử lý và điều khiển
Bước 1: Nhận diện phương tiện.
Bước 2: Đếm số lượng và phân loại phương tiện trên từng làn đường.
Bước 3: Tính toán trọng số mật độ giao thông.
Bước 4: Thuật toán ra quyết định (Ví dụ: Nếu làn A đông gấp 2 lần làn B, tăng thời gian đèn xanh cho làn A thêm $t$ giây).
3.4. Thiết kế phần cứng mô hình (nếu có)
Lựa chọn linh kiện: Camera, Raspberry Pi/Jetson Nano, đèn LED, màn hình LCD hiển thị thời gian.
4.1. Kết quả huấn luyện mô hình AI
Đánh giá qua các chỉ số: Độ chính xác (Accuracy), mAP (mean Average Precision), Tốc độ xử lý (FPS).
4.2. Thử nghiệm hệ thống trong các kịch bản
Kịch bản 1: Đường thông thoáng (Đèn chuyển nhanh để tránh lãng phí).
Kịch bản 2: Giờ cao điểm (Ưu tiên làn đông phương tiện).
Kịch bản 3: Xuất hiện xe ưu tiên (Cứu thương, cứu hỏa - nếu có mở rộng).
4.3. Đánh giá hiệu quả
So sánh thời gian chờ trung bình giữa hệ thống thông minh và hệ thống cố định.
5.1. Kết luận
Những kết quả đạt được (độ chính xác, tính khả thi).
Những hạn chế (ảnh hưởng của thời tiết, ánh sáng ban đêm).
5.2. Hướng phát triển
Kết nối Internet of Things (IoT) để quản lý tập trung từ trung tâm điều hành.
Tích hợp nhận diện biển số xe vi phạm.